سکوت

دروغ بزرگ یارانه ۱ میلیونی به انتهای زنجیره برای مقابله با رانت

چرا همه استدلال‌ها غلط و غیرعلمی است؟

سالهاست توسط جریانی خاص از لیبرال‌های داخلی و بعضا با هماهنگی خارجی ادعا میشود برای مقابله با رانتی موهوم و نامرئی، جراحی اقتصادی کرده و با گران کردن ارز یا بنزین، رانت را حذف و اقتصاد را شکوفا و معیشت و رفاه را ارتقا میدهند اما هربار پس از جراحی، تیغ در قلب و میخ در پا جا مانده و عفونت آن روز به روز بر تورم افزوده و با کاهش ارزش پول ملی سفره مردم را کوچکتر ساخته است.

اما چرا از اساس ادعا و سیاست غیرعلمی و غلط است؟

۱- اگر رانتی چشمگیر در ارز ترجیحی اقلام اساسی است پس باید بعد از حذف آن، قیمت اقلام مشمول تغییر چندانی نکند و طبعا یارانه‌ای هم نیاز نیست داده شود اما در تجربه اخیر حذف ارز ۴۲۰۰ و اکنون ۲۸۵۰۰ هر بار بلافاصله روغن یا نهاده دامی و مرغ و.. چند برابر شده و کالاها نیز نایاب و کمیاب شدند که این موضوع خود حاکی از عدم وجود رانت یا فساد چشمگیر و گسترده در این ماجراست.

 با حذف ارز ۲۸۵۰۰، نهاده دامی ۴۰۰٪، روغن ۲۶۰٪، تخم مرغ بیش از ۱۰۰٪، مرغ بیش از ۵۰٪ و.. افزایش قیمت را تجربه نمودند و روغن نیز دیگر در بازار یافت نشده و فروشگاه‌هایی هم که دارند علیرغم خرید با قیمت قبل، جیره یک عددی به قیمت جدید گذاشتند.

۲- کالابرگ ۱ میلیون تومانی دروغ است؛ زیرا ۳۵۰ هزار تومان از قبل بصورت نابسامان پرداخت میشده و الان فقط ۶۵۰ هزار تومان است که کفاف ساده‌ترین سبد غذایی یعنی یک عدد روغن و یک شانه تخم مرغ را هم نمیدهد و ضربه مستقیم تورمی طرح از بدو اجرا بصورت دردناکی رخ داده است.

۳- اما میگویند یارانه را به جای ابتدای زنجیره یعنی تولیدکننده، به آخر زنجیره خواهند داد.

اما نمیگویند آخر زنجیره کجاست!

مثلا با حذف ارز ترجیحی نهاده دامی، یارانه را دقیقا به چه کسی میدهند؟ به دامدار؟ به شیر و ماست و دوغ؟ به کیک و بستنی؟ به مرغ‌فروشی و قصابی؟ به جگرکی و فست‌فود و رستوران؟ یا در قعر زنجیره به مردم بینوا؟

یارانه را به هرجایی غیر از ابتدای زنجیره بدهی فقط زیان و تورم را به زنجیره منتقل خواهی کرد.

برای مثال فرض کنید جو، کنجاله ذرت و.. به جای با ارز ۲۸۵۰۰ تومانی با ارز ۱۲۰ هزارتومانی وارد شود، قیمتش ۴ برابر، یعنی هزینه مواد اولیه دامدار در ابتدای زنجیره ۴ برابر می‌شود، حالا با توجه به ضریب تبدیل، فرض کنید لاشه گوشت در کشتارگاه به جای کیلویی ۳۰۰ هزارتومان بشود ۶۰۰ هزارتومان، عرضه کننده عمده گوشت الان ۲۰٪ سود روی ۶۰۰هزارتومان می‌گیرد، در مرحله بعد رستورانی هم ۲۰٪ روی آن می‌کشد؛ قبلاً ۲۰ درصد روی نرخ پایه ۳۰۰ هزارتومان کشیده می‌شد، الان روی ۶۰۰ هزارتومان، پس با حذف مثلاً ۱۰۰ هزار تومان یارانه در ابتدای زنجیره، مصرف‌کننده باید برای تهیه غذا از رستوران حالا ۲۰۰ هزارتومان بیشتر بدهد ولی یارانه ای که به او داده می‌شود نهایتاً ۱۰۰ هزارتومان است.

۴- این شوک قیمتی فقط برای مصرف‌کننده تورم ایجاد نمی‌کند بلکه تولید و اشتغال را نیز زمینگیر میسازد..

همین الان دامداران و مرغداران و.. عزادارند که چطور شکم دام بینوا را سیر کنند و مجبورند به مانند زمان حذف ارز ۴۲۰۰ حتی بخش قابل توجهی از دام مولد خود را نیز بکشند و کارگران را از کار بیکار نمایند.

۵- این نکات حرف جدیدی ندارد. قصه همان قصه تکراری حذف کسری بودجه با شوک ۳ برابر کردن قیمت بنزین در آبان ۹۸ و همان قصه حذف رانت ارز ۴۲۰۰ و گران شدن فقط ۴ قلم کالا و پیش‌بینی تورم نیم درصدی سال ۱۴۰۱ است که مسئولین تکراری با حرف تکراری کارشناسان لیبرال غربگرای تکراری بصورت تکراری یک گول مشابه تکراری را با اسم رمز تکراری جراحی اقتصادی خورده و معیشت را برای مردم سخت و طاقت‌فرسا میکنند.